Sep 20
Ενημερωτικό booklet INFOIL - 5ο Φεστιβάλ Ελαιολάδου-Ελιάς PDF E-mail
Τετάρτη, 02 Μάιος 2012 12:16

Προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης: Το παράδειγμα του ελαιολάδου

Εφημερίδα INFOIL

Το πρόγραμμα LIFE+

Το Life+ είναι το χρηματοδοτικό μέσο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το περιβάλλον και στηρίζει την εφαρμογή του 6ου Προγράμματος Δράσης για το Περιβάλλον (Απόφαση 1600/2002/ΕΚ), συμπεριλαμβανομένων των θεματικών στρατηγικών. Ο κύριος στόχος του Life+ είναι να συμβάλλει στην εφαρμογή, ενημέρωση και ανάπτυξη της κοινοτικής περιβαλλοντικής πολιτικής και νομοθεσίας συμπεριλαμβανομένης της ενσωμάτωσης του περιβάλλοντος σε άλλες πολιτικές, συμβάλλοντας με τον τρόπο αυτό στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης. Μέσω του Life+ χρηματοδοτούνται μέτρα και έργα με ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία για τα κράτη-μέλη.

Το Life+ αποτελείται από τρία στοιχεία :

  1.  Life+ Φύση και Βιοποικιλότητα
  2.  Life+ Περιβαλλοντική Πολιτική και Διακυβέρνηση
  3.  Life+ Πληροφόρηση και Επικοινωνία με στόχο τη διάχυση της πληροφόρησης και την αύξηση της ευαισθητοποίησης σε περιβαλλοντικά θέματα συμπεριλαμβανομένης της πρόληψης των δασικών πυρκαγιών.

 

Το πρόγραμμα INFOIL 

Η καλλιέργεια και παραγωγή ελαιολάδου αποτελεί μία παραδοσιακή γεωργική δραστηριότητα που διατηρείται για αιώνες στην Ελλάδα και σε άλλες Μεσογειακές χώρες όπως στην Ιταλία, την Ισπανία, την Πορτογαλία, κλπ. Στην Ελλάδα η παραγωγή ελαιόλαδου βρίσκεται κυρίως στο νότιο τμήμα και ειδικά στην Κρήτη και στην Πελοπόννησο. Το ελαιόλαδο αποτελεί πολύτιμο αγαθό με υψηλή διατροφική και βιολογική αξία. Ωστόσο η διαδικασία καλλιέργειας και παραγωγής ελαιόλαδου μπορεί να προκαλέσει αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον σε αρκετά στάδια κατά τη διάρκεια του κύκλου ζωής, σε περίπτωση που δεν γίνεται ορθή διαχείριση. Το γεγονός αυτό συνδέεται εν μέρει με τη χρήση λιπασμάτων και φυτοφαρμάκων κατά τη διάρκεια της καλλιέργειας, την άρδευση, τα παραγόμενα απόβλητα, αλλά και τις διαδικασίες που λαμβάνουν χώρα κατά την παραγωγή ελαιολάδου.  

Στόχος του προγράμματος INFOIL είναι η προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης με παράδειγμα το ελαιόλαδο, με σκοπό την ελαχιστοποίηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων ειδικά σε περιοχές με υψηλή παραγωγή ελαιολάδου. Το παρόν πρόγραμμα αποτελεί συνέχεια ενός προηγούμενου προγράμματος LIFE (ECOIL, LIFE04 ENV/GR/110) που υλοποιήθηκε από τον δικαιούχο, και το οποίο αξιολόγησε τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις που προκαλούνται στα διάφορα στάδια του κύκλου ζωής του ελαιόλαδου, ενώ παράλληλα πρότεινε μέτρα για την πρόληψη και ελαχιστοποίηση αυτών των επιπτώσεων.  

Το πρόγραμμα έχει ως στόχο να κοινοποιήσει αυτά τα αποτελέσματα, να ενημερώσει και να εκπαιδεύσει τους εμπλεκόμενους σχετικά με τα μέτρα που μπορούν να λάβουν προκειμένου να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις σχετικές με τις δραστηριότητές τους και να προωθήσει γενικά την οικολογική παραγωγή ελαιολάδου.  

Επιπλέον βασικός στόχος του προγράμματος είναι η ενημέρωση των καταναλωτών σχετικά με τα οφέλη που προκύπτουν από τη χρήση προϊόντων που παράγονται ακολουθώντας περιβαλλοντικές αρχές. Το πρόγραμμα στοχεύει να καλύψει το κενό στην πληροφόρηση των καταναλωτών και να προβάλλει την προστιθέμενη αξία για το περιβάλλον και το λειτουργικό κόστος από την κατανάλωση οικολογικών προϊόντων, εστιάζοντας στο ελαιόλαδο.  

Μέσω της προώθησης αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης, το πρόγραμμα θα αναδείξει τη σημαντικότητα της ανάλυσης του κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA) κατά τη διαδικασία παραγωγής και κατανάλωσης με σκοπό την αναγνώριση αλλά και την πρόληψη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις από την παραγωγή ελαιόλαδου περιλαμβάνουν εκπομπές αερίων, απόβλητα νερού, απόβλητα από τις τεχνικές διαχείρισης αποβλήτων, κλπ. Οι δραστηριότητες διάχυσης του προγράμματος όπως εκπαιδευτικά σεμινάρια, ενημερωτικές ημερίδες κλπ., προωθούν σημαντικά θέματα σχετικά με την ευρωπαϊκή και την ελληνική περιβαλλοντική πολιτική και νομοθεσία.  

Κέντρο Πληροφόρησης INFOIL 

Στα πλαίσια του Ευρωπαϊκού Προγράμματος «INFOIL» δημιουργήθηκαν δύο Κέντρα Πληροφόρησης στην Κρήτη και στην Ηλεία αντίστοιχα, με γνώμονα την ενημέρωση και πληροφόρηση του κοινού για την προώθηση των αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης με παράδειγμα το ελαιόλαδο. Υπεύθυνοι του Κέντρου Πληροφόρησης στη Κρήτη είναι το Πολυτεχνείο Κρήτης και το Ινστιτούτου Ελιάς & Υποτροπικών Φυτών Χανίων, ενώ στην Ηλεία η Ηλειακή Α.Ε.  

Αναφορικά με το Κέντρο Πληροφόρησης στην Κρήτη, αυτό βρίσκεται στην οδό Κατρέ στο κέντρο της πόλης των Χανίων κοντά στο παλιό λιμάνι. Το πρόγραμμα πληροφόρησης περιλαμβάνει πρότυπη τεχνογνωσία και συγκέντρωση αξιόπιστων αποτελεσμάτων από πρόσφατα ερευνητικά έργα, με σκοπό την ευρεία διάδοση των μηνυμάτων και της πληροφορίας που σχετίζονται με την αειφορία στην παραγωγή και κατανάλωση προϊόντων με παράδειγμα το ελαιόλαδο. Οι κύριες ομάδες-στόχοι της ενημέρωσης είναι οι παραγωγοί και οι καταναλωτές καθώς επίσης και οι πάσης φύσεως εμπλεκόμενοι φορείς και επιχειρήσεις.

Το Κέντρο υπάρχει από το 2010 και για τα επόμενα χρόνια αναμένεται να λειτουργεί σαν σημείο συνάντησης και δικτύωσης των υποστηρικτών της αειφόρου παραγωγής και κατανάλωσης προϊόντων, παρέχοντας:

  • Δωρεάν πληροφόρηση για την οικολογική παραγωγή ελαιολάδου,
  • Ενεργή προώθηση των «πράσινων προϊόντων» στην αγορά και των ωφελειών που προκύπτουν από την χρήση προϊόντων που παράγονται ακολουθώντας περιβαλλοντικές αρχές,
  • Στοχευμένη εκπαίδευση και ενημέρωση των παραγωγών σχετικά με τα μέτρα που μπορούν να λάβουν προκειμένου να μειωθούν οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις.

Στον χώρο του Κέντρου διατίθεται ενημερωτικό υλικό και περιοδικά έντυπα διαθέσιμα στα μέλη και στον απλό επισκέπτη, αναφορικά στην αειφορία και τις ενέργειες του προγράμματος, των εταίρων και των συμβεβλημένων οργανισμών και εταιριών.

Η επίσκεψη, εγγραφή και ενημέρωση μπορεί να διεξαχθεί στο χώρο του κέντρου είτε εναλλακτικά στην δικτυακή πύλη του προγράμματος www.infoil.gr με χρήση του διαδικτύου.

Εκδηλώσεις ενημέρωσης και ελαιογευσίας στο Κέντρο Πληροφόρησης  

Το Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+ INFOIL στα πλαίσια της δράσης «Ενέργειες προώθησης πληροφορίας και διάδοσης της γνώσης» ήρθε σε επαφή με ένα από τα μεγαλύτερα ταξιδιωτικά γραφεία που δραστηριοποιούνται στην Κρήτη, την TUI HELLAS και κατάφερε να εξασφαλίσει μια συνεργασία με σκοπό την διάδοση των αποτελεσμάτων του Προγράμματος σε επισκέπτες από την Ευρωπαϊκή Ένωση .  

Η ομάδα του προγράμματος παρουσίασε τις δράσεις και τα τρέχοντα αποτελέσματα του Προγράμματος στον υπεύθυνο του ταξιδιωτικού γραφείου για την Κρήτη, κ. Μακρυδάκη και σε συνεργαζόμενους ξεναγούς, λαμβάνοντας θετική ανταπόκριση για την διοργάνωση ενημερωτικών εκδρομών στο Κέντρο Πληροφόρησης στα Χανιά, το οποίο στεγάζεται σε ένα εξαιρετικό χώρο, ένα ανακαινισμένο τούρκικο χαμάμ, που ανήκει στην 28η Εφορία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων.  

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο των ενημερωτικών εκδρομών και οι δύο πλευρές συμφώνησαν ότι εκτός από το θεωρητικό κομμάτι οι ευρωπαίοι επισκέπτες θα πρέπει να γευτούν το ελληνικό έξτρα παρθένο ελαιόλαδο που προέρχεται από παραγωγικές πρακτικές φιλικές προς το περιβάλλον έτσι ώστε να το γνωρίσουν από κοντά και να το προτιμήσουν.  

Για αυτό τον λόγο παράλληλα με την παρουσίαση του Προγράμματος οργανώθηκαν κατά τις επισκέψεις αυτές, εκδηλώσεις ελαιογευσίας με έξτρα παρθένο ελαιόλαδο και φρέσκο ψωμί διαφορετικών ειδών (ελαιόψωμο, ολικής αλέσεως κ.τ.λ.) με τη συνεργασία γνωστού για την ποιότητά του αρτοποιείου της πόλης των Χανίων.  

Παράλληλα οι υπεύθυνοι του Προγράμματος ετοίμασαν για αυτές τις εκδηλώσεις συγκεκριμένα ερωτηματολόγια μεταφρασμένα στα αγγλικά και στα γερμανικά από τα οποία, μετά την συμπλήρωσή τους από τους επισκέπτες, θα μπορέσουν να αντλήσουν πληροφορίες για το επίπεδο γνώσης των επισκεπτών - καταναλωτών ελαιολάδου σχετικά με την αειφορία και το ελαιόλαδο.  

Για τους επισκέπτες υπήρχε κατάλογος με τα μέρη από τα οποία μπορούν να προμηθευτούν έξτρα παρθένο ελαιόλαδο στην χώρα τους ενώ φεύγοντας οι εκπρόσωποι του Προγράμματος τους έδιναν ένα αναμνηστικό δώρο.  

Οι εκδηλώσεις αυτές από την αρχή στέφτηκαν με μεγάλη επιτυχία και θα συνεχιστούν καθ’ όλη την διάρκεια της τουριστικής περιόδου.  

Οι στόχοι και τα αποτελέσματα του Προγράμματος INFOIL καθώς και ο χώρος όπου στεγάζεται το Κέντρο Πληροφόρησης προκάλεσαν το ενδιαφέρον του συλλόγου ξεναγών της Κρήτης. Μάλιστα η Πρόεδρος του συλλόγου, κα. Μαμαλάκη, θεωρεί ότι το ελληνικό ελαιόλαδο αλλά και η παραγωγή του μέσα από φιλοπεριβαλλοντικά συστήματα θα πρέπει να είναι από τα κύρια εγχώρια προϊόντα που θα πρέπει να προβάλλονται στους ξένους επισκέπτες της χώρας μας, και όλο το σωματείο των ξεναγών οφείλει να σταθεί αρωγός και συμπαραστάτης στην προσπάθεια του Πολυτεχνείου Κρήτης για σωστή ενημέρωση. Μεταξύ άλλων, οι εκδηλώσεις ελαιογευσίας αποτελούν μια ευχάριστη έκπληξη στους ξένους επισκέπτες ενώ παράλληλα με την ενημέρωση αναδεικνύεται και η κρητική φιλοξενία.  

Σχολικές Επισκέψεις στο Κέντρο Πληροφόρησης INFOIL 

Με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και θερμή ανταπόκριση από την Α’ βάθμια & Β’ βάθμια εκπαίδευση, πραγματοποιούνται σχολικές επισκέψεις στο Κέντρο Πληροφόρησης του Ευρωπαϊκού Προγράμματος INFOIL. Οι τάξεις της Α’ βάθμιας & Β’ βάθμιας εκπαίδευσης με τους δασκάλους και τους καθηγητές τους κατά την διάρκεια της επίσκεψης ενημερώνονται για τα οφέλη του ελαιολάδου και τις φιλοπεριβαλλοντικές μεθόδους παραγωγής του μέσα από μια ζωντανή παρουσίαση από την συνεργάτιδα του προγράμματος κα. Α. Κοκολογιάννη, με την προβολή μιας σειράς θεματικών εικόνων, και την ομαδική συμμετοχή σε διάφορες εκπαιδευτικές δραστηριότητες ανάλογα με την ηλικία των παιδιών και την τάξη.  

Σκοπός της σχολικής επίσκεψης είναι η εκπαίδευση των παιδιών στις έννοιες περιβάλλον και αειφορία με παραδείγματα όπως την καλλιέργεια του ελαιώνα, τη φροντίδα του ελαιόδεντρου, το μάζεμα των ελιών και την αξία του ελαιόλαδου για την υγεία και την προώθηση της φιλο-περιβαλλοντικής νοοτροπίας. Μέσα από αυτή την δραστηριότητα τα παιδιά ανακαλύπτουν εμπειρίες που ήδη είχαν και τις εμπλουτίζουν με γνώσεις, ενώ μέσα από τον διάλογο και το ενημερωτικό παιχνίδι πού γίνεται κατά τη διάρκεια της επίσκεψης, δίνεται η δυνατότητα στα παιδιά να μυηθούν στην έννοια της αειφορίας και τη σημασία του κύκλου ζωής των προϊόντων που χρησιμοποιούμε.  

Στόχος του προγράμματος είναι να τεθούν οι βάσεις ώστε τα παιδιά ως εν δυνάμει μελλοντικοί πολίτες να είναι συνειδητοποιημένοι καταναλωτές, παραγωγοί και καλλιεργητές σύμφωνα με τις αρχές της αειφορίας, της ποιότητας και της υγείας. Η διοργάνωση σχολικών ενημερωτικών εκδηλώσεων αποτελεί ένα βασικό βήμα προς αυτήν την κατεύθυνση.  

Ενημερωτικές Ημερίδες INFOIL στην περιοχή του Δήμου Πλατανιά

Ενημερωτικές Ημερίδες INFOIL στην περιοχή του  Δήμου ΠλατανιάΤο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα LIFE+ INFOIL σε συνεργασία με την Δημοτική Επιχείρηση του Δήμου Πλατανιά και την Ομάδα Ολοκληρωμένης Διαχείρισης του Δήμου διοργάνωσε δύο (2) ενημερωτικές ημερίδες στην περιοχή του Δήμου Πλατανιά με σκοπό την ενημέρωση των παραγωγών ελαιολάδου για τις αλλαγές στην διαχείριση των καλλιεργειών και την προώθηση των αειφόρων προτύπων παραγωγής.

Η πρώτη ημερίδα έλαβε χώρα στο Ίδρυμα «Ιουλιανός Τσιράκης» στο Σκινέ του Δήμου Πλατανιά στις 12 Δεκεμβρίου 2011 και στην οποία συζητήθηκαν οι λόγοι για τους οποίους οι παραγωγοί πρέπει να στραφούν στην Βιολογική Καλλιέργεια και στο Σύστημα της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης καθώς και οι δράσεις του Προγράμματος INFOIL προς αυτήν την κατεύθυνση.

Στην έναρξη της εκδήλωσης ο πρόεδρος της Δημοτικής Επιχείρησης Δ. Πλατανιά αφού καλωσόρισε τους παρευρισκόμενους, τόνισε τη σημασία της ενημέρωσης των αγροτών του Δήμου πάνω στο κομμάτι της ανεξέλεγκτης λίπανσης και ψεκασμών καθώς και την μεγάλη προσπάθεια που γίνεται στον τομέα της διάδοσης της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης.

Ο κ. Δ. Σταθάκης (γεωπόνος – συνεργάτης προγράμματος INFOIL) παρουσίασε στη συνέχεια τα στάδια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης και τα σημεία στα οποία θα πρέπει να εστιάσουν την προσοχή τους οι παραγωγοί που θέλουν να την ακολουθήσουν.

Κατόπιν, ο γεωπόνος της ομάδας ολοκληρωμένης διαχείρισης του Δήμου προσπάθησε να εξηγήσει τις κατευθυντήριες γραμμές της ΚΑΠ για την πιστοποίηση των προϊόντων που παράγονται ακολουθώντας φιλοπεριβαλλοντικές πρακτικές καθώς και τον τρόπο επιδοτήσεων τους.

Στα πλαίσια της ημερίδας έγινε παρουσίαση του προγράμματος «INFOIL» από τους εκπροσώπους του Πολυτεχνείου Κρήτης και συγκεκριμένα παρουσιάστηκαν οι στόχοι, οι σχετικές δράσεις και η πρόοδος και τα αποτελέσματα του προγράμματος έως τέλος του 2011.

Ακολούθησε διάλογος μεταξύ των εισηγητών και των συμμετεχόντων ενώ η εκδήλωση έκλεισε με την παρουσίαση ενός ντοκιμαντέρ σχετικά με τις δυσάρεστες επιπτώσεις της ανεξέλεγκτης χρήσης φυτοφαρμάκων στην ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον.

Ενημερωτικές Ημερίδες  INFOIL στην περιοχή του  Δήμου Πλατανιά Η 2η κατά σειρά ημερίδα στην περιοχή του Δ. Πλατανιά με σκοπό την ενημέρωση των παραγωγών ελαιολάδου για τις αλλαγές στην διαχείριση των καλλιεργειών και την προώθηση αειφόρων προτύπων παραγωγής και κατανάλωσης, έλαβε χώρα στην Ορθόδοξη Ακαδημία στο Κολυμπάρι του Δήμου Πλατανιά στις 14 Δεκεμβρίου 2011.

Στην έναρξη της ημερίδας πραγματοποιήθηκε καλωσόρισμα προς τους συμμετέχοντες και τους εκπροσώπους των επίσημων φορέων που παρευρέθηκαν στην εκδήλωση και αναφέρθηκε η σημαντικότητα της ενημέρωσης των αγροτών του Δήμου στο κομμάτι της παραγωγής με φιλο- περιβαλλοντικές πρακτικές, καθώς και η μεγάλη προσπάθεια που γίνεται για την διάδοση της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης στην συγκεκριμένη περιοχή.

Στη συνέχεια παρουσιάστηκαν τα στάδια της Ολοκληρωμένης Διαχείρισης, οι κατευθυντήριες γραμμές της ΚΑΠ για την πιστοποίηση των «πράσινων προϊόντων» και η νέα πολιτική των επιδοτήσεων από ειδικούς γεωπόνους.

Οι εκπρόσωποι του Πολυτεχνείου Κρήτης παρουσίασαν τους στόχους και τις δράσεις του Προγράμματος INFOIL. Επίσης έγινε αναφορά στα αναμενόμενα αποτελέσματα του Προγράμματος όπως:

  • Δημιουργία τάσης για υιοθέτηση ΦΣΔ στη παραγωγή ελαιολάδου: Βιολογική καλλιέργεια, Σύστημα Ολοκληρωμένης διαχείρισης.
  • Αύξηση του μεριδίου αγοράς του ελαιολάδου (και γενικότερα των προϊόντων) που παράγονται από ΦΣΔ, υπογραμμίζοντας τα θετικά οφέλη για την ποιότητα του προϊόντος, το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία.

Η ημερίδα ολοκληρώθηκε με την παρουσίαση του ντοκιμαντέρ για τις αρνητικές επιπτώσεις της αλόγιστης χρήσης φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον και την υγεία του ανθρώπου.

Έως το τέλος του Προγράμματος θα πραγματοποιηθεί σειρά ενημερωτικών ημερίδων σε περιοχές της Κρήτης και της Ηλείας.

Ενημερωτικές Ημερίδες  INFOIL στην περιοχή του  Δήμου Πλατανιά Ενημερωτικές Ημερίδες  INFOIL στην περιοχή του  Δήμου Πλατανιά

 
GreekEnglish (United Kingdom)Italian - Italy